Inleiding
Als men over de arbeidmarkt spreekt is het verwarrend. Bedoelt men dan dat als de buurman weer een baan heeft dus de markt kennelijk weer aantrekt, bedoelt men dan dat als defensie of NLPost zoveel mensen kwijt moeten de werkloosheid groeit of is het omdat u bang bent dat uw werkgever gaat krimpen en u uw baan verliest en natuurlijk nooit meer aan de bak komt. Dat zijn allemaal situaties waarin we het hebben over de arbeidsmarkt.
Inventarisatie
Laten we het fenomeen arbeidsmarkt eens van dichter bij bekijken.
1- Ca 25% van de Nederlandse bevolking is 65 jaar en ouder (cijfers van CBS) en werkt laten we zeggen niet meer. Dit percentage stijgt tot 2025 tot ca. 40%
2- Ca 40% van de bevolking is 20 jaar en jonger en werkt nog niet. Dit percentage blijft grotendeels gelijk. Er is geen ontgroening, alleen begint men later te werken door hogere opleidingen.
Dat betekent dat er nu ongeveer 65% niet tot de beroepsbevolking hoort, dus 35% wel tot de beroepsbevolking hoort. Dat laatste percentage van 35% neemt af door de vergrijzing tot 20%. En dat gaat in de komende 15 jaar in rap tempo.
A – Er is een macro niveau met macro cijfers.
- Nederland kent ca. 400.000 werklozen, dat is ca. 5% van de beroepsbevolking.
- Er is een ziekteverzuim, WIA, bijstand etc. van ca. 1.000.000 mensen. Dat is dan ca. 12,5% van de beroepsbevolking.
- Dan is de arbeidsdeelname van vrouwen ca. 80% waarvan een deel zit de vorige categorie maar laten we aannemen dat er 10% van de vrouwen gewoon niet werkt zonder uitkering, dat is ca. 5% van de beroepsbevolking.
Al met al is er van de 35% van de Nederlandse bevolking dus ca. 22,5% dat niet werkt.
B- Er is een mesoniveau. Dat is de ontslagen die u in de krant leest die u aan het denken zet over uw eigen positie. Dit zijn de bedrijfssluitingen en reorganisaties.
C- Vervolgens is er een micro niveau en dat gaat over u en uw buurman.
Macro Analyse
Wat betekent dit nu bedrijfsmatig. Hieruit wordt één ding volstrekt duidelijk is dat het arbeidsmarkt potentieel afneemt. Wat er ook gebeurt er komen minder werknemers in Nederland.
Bij gelijkblijvend werkgelegenheidsniveau zijn dat er in 2025 bij ca. 17.5 miljoen inwoners daalt het arbeidspotentieel van 6.000.000 naar 3.500.000 mensen.
Ik heb nog geen voorspellingen gezien wat dat voor het functieniveau betekent. Laten we er voorlopig van uitgaan dat de krapte gelijkelijk wordt gedeeld over de functieniveaus. Wel zijn al voorspellingen over de te verwachten personeelstekorten in groeisectoren zoals de zorg. Er zijn ook voorspellingen voor conjunctuur gevoelige sectoren die bij krimp snel afstoten en bij groei nooit meer aan hun mensen kunnen komen.
Voorbeeld: Bij het bekend maken van de 10.000 mensen die uit defensie moeten, heeft de transport en logistieke sector meteen geroepen dat zij iedereen een baangarantie kunnen geven. Een sector die door de eerste bankencrisis tot op het bot toe was gesaneerd kan nu al moeilijk gekwalificeerde mensen vinden. Dat kost de branche domweg hun concurrentiepositie en dus inkomsten.
Op mesoniveau is het goed dat werkgevers nadenken over de personele bezetting. Nadenken over en handelen op dat er komen gaat.
Als je over de positie van een bedrijf op de arbeidsmarkt nadenkt, kom je op vragen als:
1-Ben ik aantrekkelijk voor de werknemers, als branche en als bedrijf
1a- Hoe weet ik dat en hoe merk ik dat?
2-Welke informatie heb ik over de arbeidsmarkt in mijn omgeving, wat weet ik eigenlijk!
3- Wat weet ik, dat de werknemer en zeker de toekomstige werknemer wil. Zaken als bijvoorbeeld bedrijfsproduct en doelstelling, bedrijfscultuur, werkinvulling, vrijheid en gebondenheid, tijdsbesteding, groei en ontwikkeling etc.
4- Welke informatie heb ik over mijn huidige personeelsbestand waarmee ik nu al rekening kan houden. Hoe kijken zij aan tegen zaken als bijvoorbeeld bedrijfsproduct en doelstelling, bedrijfscultuur, werkinvulling, vrijheid en gebondenheid, tijdsbesteding, groei en ontwikkeling etc.
5- Wat weet ik van de reden van indiensttreding – waarom kiest de werknemer voor ons bedrijf – en waarom gaat hij uitdienst. Hoeveel gaan er uit dienst, wat is de prognose, leeftijd, functie, opleiding
6- Wat betekenen visie, strategie en beleidsplannen mbt tot het personeel en de bovengenoemde vragen. Kan het bedrijf nog ondernemen, zijn er nog genoeg mensen.
Hebt u ooit de personele vraag in de strategie zien staan? Neem van mij aan die vraag komt steeds eerder aan de orde.