Arbeidsmarkt en strategische mobiliteit

October 5th, 2011

Inleiding

Als men over de arbeidmarkt spreekt is het verwarrend. Bedoelt men dan dat als de buurman weer een baan heeft dus de markt kennelijk weer aantrekt, bedoelt men dan dat als defensie of NLPost zoveel mensen kwijt moeten de werkloosheid groeit of is het omdat u bang  bent dat uw werkgever gaat krimpen en u uw baan verliest en natuurlijk nooit  meer aan de bak komt. Dat zijn allemaal situaties waarin we het hebben over de  arbeidsmarkt.

Inventarisatie

Laten we het fenomeen arbeidsmarkt eens van dichter bij  bekijken.

1- Ca 25% van de Nederlandse bevolking is 65 jaar  en ouder (cijfers van CBS) en werkt laten we zeggen niet meer. Dit percentage  stijgt tot 2025 tot ca. 40%

2- Ca 40% van de bevolking is 20 jaar en jonger en  werkt nog niet. Dit percentage blijft grotendeels gelijk. Er is geen ontgroening,  alleen begint men later te werken door hogere opleidingen.

Dat betekent dat er nu ongeveer 65% niet tot de beroepsbevolking  hoort, dus 35% wel tot de beroepsbevolking hoort. Dat laatste percentage van 35%  neemt af door de vergrijzing tot 20%. En dat gaat in de komende 15 jaar in rap  tempo.

A – Er is een macro niveau met macro cijfers.
- Nederland kent ca. 400.000 werklozen, dat is ca. 5% van de beroepsbevolking.
- Er is een ziekteverzuim, WIA, bijstand etc. van ca. 1.000.000 mensen. Dat is dan ca. 12,5% van de beroepsbevolking.
- Dan is de arbeidsdeelname van vrouwen ca. 80% waarvan een deel zit de vorige categorie maar laten we aannemen dat er 10% van de vrouwen gewoon niet werkt zonder uitkering, dat is ca. 5% van de beroepsbevolking.
Al met al is er van de 35% van de Nederlandse bevolking dus ca. 22,5% dat niet werkt.

B- Er is een mesoniveau. Dat is de ontslagen die u in de krant leest die u aan het  denken zet over uw eigen positie. Dit zijn de bedrijfssluitingen en  reorganisaties.

C- Vervolgens is er een micro niveau en dat gaat over u en uw buurman.

Macro Analyse

Wat betekent dit nu bedrijfsmatig. Hieruit wordt één ding volstrekt duidelijk is dat het arbeidsmarkt potentieel afneemt. Wat er ook gebeurt er komen minder werknemers in Nederland.

Bij gelijkblijvend werkgelegenheidsniveau zijn dat er in 2025 bij ca. 17.5 miljoen inwoners daalt het arbeidspotentieel van 6.000.000 naar 3.500.000 mensen.

Ik heb nog geen voorspellingen gezien wat dat voor het functieniveau  betekent. Laten we er voorlopig van uitgaan dat de krapte gelijkelijk wordt  gedeeld over de functieniveaus. Wel zijn al voorspellingen over de te verwachten personeelstekorten in groeisectoren zoals de zorg. Er zijn ook voorspellingen voor conjunctuur gevoelige sectoren die bij krimp snel afstoten en bij groei nooit meer aan hun mensen kunnen komen.

Voorbeeld: Bij het bekend maken van de 10.000 mensen die uit defensie moeten, heeft de transport en logistieke sector meteen geroepen dat zij iedereen een baangarantie kunnen geven. Een sector die door de eerste bankencrisis tot op het bot toe was gesaneerd kan nu al moeilijk gekwalificeerde mensen vinden. Dat kost de branche domweg hun concurrentiepositie en dus inkomsten.

Op mesoniveau is het goed dat werkgevers nadenken over de personele bezetting. Nadenken over en handelen op dat er komen gaat.

Als je over de positie van een bedrijf op de arbeidsmarkt nadenkt, kom je op vragen als:

1-Ben ik aantrekkelijk voor de werknemers, als branche en als bedrijf
1a-  Hoe weet ik dat en hoe merk ik dat?

2-Welke informatie heb ik over de arbeidsmarkt in mijn omgeving, wat weet ik eigenlijk!

3- Wat weet ik, dat de werknemer en zeker de toekomstige werknemer wil. Zaken als bijvoorbeeld bedrijfsproduct en doelstelling, bedrijfscultuur, werkinvulling, vrijheid en gebondenheid, tijdsbesteding, groei en ontwikkeling etc.

4- Welke informatie heb ik over mijn huidige personeelsbestand waarmee ik nu al rekening kan houden. Hoe kijken zij aan tegen zaken als bijvoorbeeld bedrijfsproduct en doelstelling, bedrijfscultuur, werkinvulling, vrijheid en gebondenheid, tijdsbesteding, groei en ontwikkeling etc.

5- Wat weet ik van de reden van indiensttreding – waarom kiest de werknemer voor ons bedrijf – en waarom gaat hij uitdienst. Hoeveel gaan er uit dienst, wat is de prognose, leeftijd, functie, opleiding

6- Wat betekenen visie, strategie en beleidsplannen mbt tot het personeel en de bovengenoemde vragen. Kan het bedrijf nog ondernemen, zijn er nog genoeg mensen.

Hebt u ooit de personele vraag in de strategie zien staan? Neem van mij aan die vraag komt steeds eerder aan de orde.

 

 

 

 

 

In de krant

July 25th, 2010

 

In de stichting uwoZ, waarvan ik voorzitter ben, zijn we druk bezig te bewijzen dat je via een andere kijk op de arbeidsmarkt resultaat kunt hebben.

Wij hebben de eerste opdracht binnen en zijn gestart met het inrichten van het project. We hebben alle betrokken partijen bereid gevonden alles op alles t ezetten om het project te doen slagen. We zitten nu aan de vooravond van der afsluiting eht eerste projectdeel: de werving en selectie.

Begin september start het tweede projectdeel: het opleidingsdeel dat wij voorschakeltraject noemen. Op 1 oktober 2010 start dan het derde en laatste deel: het leerwerktraject .

Wij hebben onlangs de krant gehaald in een advertorial in het stadblad in Utrecht.

Ik ben daarvoor geïnterviewd door een freelance journaliste die werkt voor het UWV-werkbedrijf, werk030 en het leerwerkbedrijf. Het artikel dat woensdag 14 juli is geplaatst. Wij hebben vrijdag 23 juli jl. midden in de vakantie een voorlichtingsbijeenkomst gehouden voor bijna 40 geïnteresseerden. Deze zijn allemaal gemobiliseerd door de advertorial en door inspanning binnen het netwerk van het UWV-werkbedrijf, werk030 en het leerwerkbedrijf.

Wij zijn nu 100% zeker dat wij voldoende kandidaten aan de zorgwerkgever kunnen voordragen om een klas van 20 – 25 mensen aan het voorschakel traject te laten beginnen. Zelfs de financiering van het traject loopt bovenverwachting zodat wij inschatten dat de kosten van de zorgwerkgever aanmerkelijk lager kunnen uitkomen  dan was voorzien.

Wij zijn voorlopig hard aan het werk om kandidaten te selecteren, te testen en als dan voor te dragen aan de zorgwerkgever. Maar het ziet er alleszins rooskleurig uit.  

En dan nu de uitleg van ons programma in het artikel uit de krant van 14 juli.

 

Binnen een jaar gediplomeerd VIG-er

Kies voor de zorg en start een verkort leerwerktraject

In de zorg is een groot tekort aan werknemers. Mede als gevolg van de vergrijzing zal de vraag naar goed opgeleide vakkrachten de aankomende jaren alleen maar toenemen. Daarom heeft Stichting uwoZ, een organisatie die opleiding, arbeidsmarkt en zorginstellingen aan elkaar koppelt, in samenwerking met het ROC een verkort leerwerktraject tot Verzorgende Individuele Gezondheidszorg (VIG) niveau 3 ontwikkeld. Het leerwerktraject duurt circa één jaar en start in september. Het traject is speciaal bedoeld voor zij-instromers. Denk jij over een loopbaan in de zorg? Vrijdag 23 juli wordt er op Werkplein ’t Goylaan een informatiemiddag georganiseerd. Aan alle geïnteresseerden zal Stichting uwoZ uitleggen hoe leuk het is om in de zorg te werken en dieper ingaan op het leerwerktraject.

 Het opleidingstraject tot Verzorgende Individuele Gezondheidszorg is verkort van drie jaar tot circa één jaar. De keuze voor deze andere insteek wordt duidelijk aan de hand van het motto van de Stichting uwoZ: “If you always do as you always did, you will always get what you always got”. De nijpende vraag naar verzorgenden vereist dus een andere aanpak. Lex Bordes werkt bij Stichting uwoZ en legt uit dat de zorgsector gekenmerkt wordt door veel vraag en weinig aanbod. “Deze opleiding stoomt mensen in iets meer dan een jaar tijd klaar voor de zorg. Na vijf kwartaal zijn de leerlingen gediplomeerd VIG-ers en kunnen ze overal aan de slag”.

 Hoe ziet het leerwerktraject eruit? De opleiding is een combinatie van werken en leren. De eerste maand doe je, met behoud van uitkeringen, mee aan een voorschakeltraject. Hier leer je de allereerste stappen die nodig zijn om goed te functioneren in de zorg. Nadat je het voorschakeltraject goed hebt afgesloten, start de ‘echte’ opleiding. Je treedt in dienst bij de Utrechtse zorginstelling Aveant. Aveant biedt je een leer/arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd met uitzicht op een vaste aanstelling na diplomering. Je gaat drie a vier dagen per week werken op één van de locaties van Aveant; leren in de praktijk. Daarnaast volg je acht uur per week onderwijs bij Aveant (intern) of aan het ROC.

 Wat is een VIG-er?  Ingrid Halstein is praktijkopleider bij Aveant. Ingrid legt uit dat waarom de vraag naar verzorgenden steeds meer toeneemt. “Mensen zijn in de loop der jaren steeds hulpbehoevender geraakt. We worden ouder en blijven langer thuis wonen. Steeds meer mensen zijn hierdoor afhankelijk van zorg.” Het betaalde leerwerktraject voorziet in een toestroom van verzorgenden tot de arbeidsmarkt. “Als je de opleiding volgt, word je een zogenaamde VIG-er”, vertelt Ingrid. “Een VIG-er verleent zorg aan hulpbehoevende mensen. Dit kan zowel zorg in een verpleeghuis of verzorgingstehuis betreffen, als zorg aan huis”.

 Wie is een goede VIG-er? Een goede VIG-er is een betrokken en sociaal persoon, iemand die weet hoe hij of zij om moet gaan met mensen en zorgvragen. Iemand die zich kan inleven in wat de ander nodig heeft, communicatief sterk is en kwaliteitsgericht. Volgens Lex Bordes moet een VIG-er ook goed weten waar zijn of haar grenzen liggen en die durven te stellen. Ingrid Halstein vult aan dat het naast betrokkenheid ook erg belangrijk is om een zekere afstand tot patiënten te kunnen bewaren. “Maar je moet van mensen houden om dit werk te kunnen doen”.

 Een dankbaar beroep Ingrid vindt de zorg geweldig. “Je hebt heel veel contact met mensen en kan wat voor ze betekenen. Mensen hebben jou echt nodig en jij bent heel belangrijk voor hen. Je geeft ze het idee dat ze er toe doen.” Lex: “Als VIG-er vervul je een maatschappelijk belangrijke functie. Bijna iedereen in Nederland krijgt met deze vorm van zorg te maken. Een VIG-er verlicht de situatie van mensen die in moeilijke omstandigheden leven. Het is een ontzettend dankbaar beroep met veel zelfstandigheid”.

Interesse? Als VIG-er beoefen je een mooi en dankbaar beroep. Je hebt direct contact met patiënten en draagt bij aan de leefbaarheid van hun situatie. Daarnaast geeft werken in de zorg je zekerheid, omdat de grote vraag naar verzorgenden blijft stijgen. Heb jij een passie voor zorg en ben je bereid er helemaal voor te gaan? Kun je goed met mensen omgaan? Ben je flexibel, gemotiveerd, zelfstandig en geduldig en kun je makkelijk leren? Beschik je over de nodige levenservaring of ben je wel eens mantelzorger geweest? Lijkt het je leuk om werken en leren te combineren en heb je geen bezwaar tegen onregelmatige werktijden? Meld je dan aan voor de informatiemiddag vrijdag 23 juli door te mailen naar info@leerwerkloketutrecht.nl.

uwoZ heeft hart voor de arbeidsmarkt in de V&V!

March 13th, 2010

Met z’n drieën hebben we stichting uwoZ. Kijk maar eens op www.uwoZ.org. We maken ons zorgen over de arbeidsmarkt in de Verzorging en Verpleging (V&V). We hebben een pleister op de wonden gevonden voor het te kort in de functie Verzorgende niveau 3, de meest voorkomende functie (65%) in de V&V. Binnenkort missen we 25% van de mensen in de functie van verzorgende niveau 3.

Eerst wat cijfers over 2009, gepubliceerd door Actiz, werkgeversorganisatie in de zorg.

Algemeen beleving en vacature vervulling.

  • Gemiddelde duur vervullen van vacature  ca 70 dagen.
  • Werkbeleving van de medewerkers is 3,6 op schaal van 5
  • VVT  82,5 % in vaste dienst,  5,6 tijdelijk en 7,3 oproep

Knelpunten beleving van werkgevers in 2009

Aantrekken van nieuw personeel                                63,9%

Werkdruk beheersing                                      61,1%

Onvoldoende beschikbaar personeel  (vak – verlof)        54%

Inzetbaarheid personeel                                           45,5%

Vergrijzing personeel                                      59,4%

We maken ons er druk genoeg om.

Arbeidsmarkt kenmerken VVT

Aantal banen: 473300. Aantal Banen vervult: 383500

Nu is het gat kennelijk ca 90.000 in de VVT, dat zijn 19% vacatures, in 2009.

Tel dat bij het Bruto verloop van 13,6 %. Praten we dan over 32,6% bijna 1/3e? Wat betekent dat dan?

Missen we dus nu gewoon 1/3e van het personeel en draaien we gewoon door? Wanneer breekt het elastiek?

 

Dit zijn maar gewoon wat cijfers uit onze arbeidsmarkt en wat doen we eraan.

Laten we beginnen met van elkaar te leren, elkaar helpen.

Altijd beginnen met een tijdelijk contract, ONZIN!

March 8th, 2010

Onlangs vertelde iemand mij, dat hij bij een sollicitatie moest terug komen, omdat bij het bedrijf de vraag lag of hij zich wel lang genoeg wilde verbinden aan het bedrijf. Nadat alles was uitgesproken, kreeg hij een dienstverband voor beginnend 1 jaar. Navraag leverde de volgende argumentatie op: het is heel gebruikelijk bij ons en ik, de commercieel directeur, ben ook begonnen met een jaar, dat overigens binnenkort afloopt.

Hoe komt die mare in de wereld, dat een tijdelijk contract handig is. Is het handig dan?

Ja, het dienstverband eindigt van rechtswege. Het enige wat je moet doen, is er voor zorgen dat betrokken niet de dag erna weer komt werken. Vriendelijk is het om het ruim van te voren ( minstens 1 maand?) mede te delen dat je het niet verlengt of omzet.

Maar als je tussentijds van de overeenkomst af wil, zie je nog al wat rechters je veroordelen tot het uitbetalen van de termijn, ook als er een opzegregeling in de overeenkomst staat.

Dus je doet het om, als het misgaat, makkelijk van iemand af te kunnen. Het signaal bij aanstelling is, ik heb geen 100% vertrouwen dus laten we het maar eens aanzien met elkaar.

Rationeel is het ook niet duurder of goedkoper. Als je binnen een jaar de kantonrechter gaat met goede redenen, dan betaal je maar één maand maximaal, toch?

Gevoelsmatig is dan wel, dat je een echte reden moet hebben, die moet je op papier zetten, ook nog aan de medewerker vertellen en je moet echt ontslaan. Kennelijk voelen we ons daar zo niet happy bij dat we het tijdelijk contract inzetten als afkoop voor dat gevoel. Na een tijdje is het zo ingeburgerd dat we zelfs die reden niet meer vertellen voor de tijdelijk aanstelling, maar het altijd-zo-geweest- argument gebruiken.

 Let op de arbeidsmarkt.

De arbeidsmarkt verkrapt binnenkort heel hard. Neem danook afstand van dit soort onzin redeneringen. Neem mensen voor vast aan, zorg met een boeien en binden programma, dat mensen het leuk bij je hebben, dan verlies je er weinig onderweg.

Het hebben van personeel wordt goud waard binnenkort. Daar verdien je je geld mee. We kunnen ons het niet voorstellen, maar als je geen mensen kan krijgen, heb je geen product of dienst. Dus ook geen inkomen als onderneming.

Hoe zo altijd-zo-geweest?

HR en de arbeidsmarkt in de toekomst

March 7th, 2010

Ik maak me zorgen over werkgevers en de arbeidsmarkt van de toekomst. Als ook maar een klein deel uitkomt van de voorspellingen, wordt de arbeidsmarkt een werknemers markt. Dat wil zeggen dat de weknemers de markt bepalen, omdat er te veel werkgevers in de zelfde vijver zullen vissen. Men verwacht dat het begint vanaf het einde crisis. De eerste tekenen zijn er nu van.

 Dit betekent dat je nu al maatregelen moet nemen. Als je maatregelen wilt nemen, is het verstandig deze te nemen op gegronde redenen. En welk bedrijf, instelling of gemeente kent nu de arbeidsmarkt en zijn vraag zo goed, dat ze kunnen zeggen dat ze een strategische personeelplanning hebben.

Bijgemeenten is dat minder dan 20% en vermoed dat het bij de Verzorging en verpleging nog lager ligt. Dat komt omdat de bedrijfsstrategie merendeels bepaald wordt door budgetcycli of verkiezingscycli.

Veel bedrijven hebben er zo weinig inzicht in dat ze nu nog een personeelsstop hebben (gemeente Amsterdam bijvoorbeeld), dat betekent volgens mij dat ze Russisch roulette spelen.

Voorbeelden van de arbeidsmarkt van de toekomst zijn dat bij:

  • gemeenten tot 2015 de helft van hun personeel moeten vervangen. Er werken bijna 180.000 mensen bij gemeentes en er moeten er dus bijna 90.000 vervangen worden. Bij een gemeente van 400 man zijn dat dus 200 man in 4 jaar dat zijn er 50 per jaar, dat is er 1 per week binnen halen. Ik kan u verzekeren dat menige gemeente zelfs in een goede arbeidsmarkt dat niet lukt.
  • de functie (niveau 3) in Verzorging en Verpleging volgend jaar ca 25% ontbreekt. Dit zijn ca 23.000 vacatures. Deze mensen zijn er  niet en de opleiding duurt 3 jaar. In 2025 zijn er in de zorg ca 1.200.000 banen en ontbreken en bijna 500.000 mensen.

Het kan natuurlijk ook zo zijn dat, net als de cycli van de organisaties niet op lange termijn zijn gericht, HR niet gericht is op de arbeidsmarkt noch intern noch extern.

Als HR alleen maar faciliteert, komt de strategische kijk op wat ze faciliteren vanzelf op de achtergrond. Als het management van de organisaties HR daar niet op aanspreken, dit niet van hen verwachten, van wie moet het dan komen?

En managers spreken HR er niet op aan. Uit een onlangs gedaan Amerikaans onderzoek komt dat de vier belangrijkste zaken waarover het management geïnformeerd wil worden zijn:

  • de ROI van talentmanagement,
  • medewerkerbetrokkenheid,
  • personele bezetting – in- en uitdienst – (retention)
  • ik hoef niet geïnformeerd te worden.

Dat geeft meteen aan hoe ver we nog weg staan van de ondernemer die

  • met mensen zijn resultaat moet halen,
  • met mensen zijn producten of diensten moet uitvoeren
  • samen met zijn mensen de onderneming is.

Als er dan te weinig mensen dreigen te komen, moet hij de interne processen aan kunnen passen en/of zijn producten of diensten aan kunnen passen. De ondernemer moet dat op tijd weten om aan de klantverwachting te kunnen voldoen of die te kunnen bijstellen.

Als HR daar geen info over heeft, geen zicht op heeft, het niet naar buiten schreeuwt, laat ze weer een grote kans liggen om serieus in het bedrijfsvoeringproces mee te kunnen doen. Wellicht laat ze haar laatste kans dan wel voorbij gaan.

Als ze het wel doet, is ze medeondernemer. Met ook de mogelijkheid dat er een Deus-ex-machina komt. En dan zal ze moeten uit leggen op grond waarvan de veronderstellingen waren gebaseerd. Maar beter dat, dan voorgoed ondergeschoven te blijven.

Wilt u meer weten over Strategische Personeelsplanning bel of mail me dan